Zielone fasady wsparciem w budowie neutralności emisyjnej

Miasto to przestrzeń, w której coraz trudniej jest tworzyć tereny zielone mające bezsprzecznie pozytywny wpływ na jakość powietrza oraz jego temperaturę. Rozwiązaniem stają się małe parki kieszonkowe oraz zielone fasady, które paradoksalnie nie wykorzystują powierzchni płaskiej, ale wypełniają dostępną przestrzeń wertykalną obniżając temperaturę otoczenia oraz wpływając na stały poziom wilgotności. Czy mogą wpływać również na neutralność emisyjną?

Do 2050 roku państwa członkowskie Unii Europejskiej zadeklarowały, że wprowadzą neutralność emisyjną i uczyniły z tego centralną oś tak zwanego Europejskiego Zielonego Ładu. Zanim to się stanie, gospodarki 27 państw chcą zredukować emisję dwutlenku węgla do atmosfery o 50% w przeciągu najbliższych 8 lat.

Jeśli poważnie traktować zerową emisję netto zgodnie z harmonogramem wyznaczonym w porozumieniu paryskim (2016), każdy kraj powinien zmienić strategie działania oparte o technologie i wybory. Do kluczowych wyzwań Zielonego Ładu należą:

• obniżenie emisyjności sektora energii,
• zapewnienie większej efektywności energetycznej budynków,
• inwestycje w technologie przyjazne dla środowiska,
• wspieranie innowacji przemysłowych,
• wprowadzanie czystszych, tańszych i zdrowszych form transportu prywatnego i publicznego,
• współpraca z partnerami międzynarodowymi w celu poprawy światowych norm środowiskowych,
• wdrożenie planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym.

Energetyczna efektywność budynków oraz budownictwo przyjazne środowisku to kwestie szczególnie bliskie zrównoważonej architekturze z zieloną i błękitną infrastrukturą. Dzięki zielonym fasadom oraz ogrodom na dachach można nie tylko zwiększać skalę procesu fotosyntezy, ale także skuteczniej oczyszczać powietrze z dwutlenku węgla. Wyzwaniem stają się migracje ludzi do miast (do połowy XXI wieku 85% ludzkości będzie żyło w aglomeracjach) i powstawanie tak zwanych wysp ciepła. Przeciwdziałać temu zjawisku mogą dwie uzupełniające się działania urbanistyczne, (od)tworzenie korytarzy powietrznych oraz wprowadzanie  terenów zielonych – w tym parków i ogrodów, które w naturalny sposób odprowadzają ciepło odbijane przez beton, szkoło i asfalt , wciąż dominujące na silnie zurbanizowanych obszarach.

W Polsce kilkanaście miasta wojewódzkich włączyła się w działania na rzecz redukcji szkodliwej emisji CO2. Przykładem są Katowice, gdzie wprowadzony został i wciąż rozwijany jest zrównoważony transport publiczny oparty na jednostkach hybrydowych i elektrycznych. Wydaje się, że miasto ma jednak dużo większe ambicje. Dzięki znacznej liczbie terenów zieleni (ponad 40% powierzchni miasta)  ten ośrodek jest jednym z najbardziej zielonych w kraju (miasta.pl). Pozytywnym przykładem jest również odważna w swej skali realizacja zielonej fasad na budynku sąsiadującym z Urzędem Miasta. Nie tylko samorząd włącza się w zmniejszenie tempa ocieplenia klimatu, robią to także przedsiębiorcy, w tym inwestorzy którzy zlecili stworzenie zielonej fasady o powierzchni ponad 200  m.kw. przy ul. Młyńskiej. Podobne obiekty powstają także w innych częściach Polski.

W Szczecinie w 2019 roku zakończyła się rewitalizacja oraz przebudowa domu towarowego Posejdon, na ścianie którego powstała zielona fasada o powierzchni ponad 150 m.kw. Żywa konstrukcja jest nie tylko estetycznym arcydziełem, ale także pokazuje jak skutecznie wprowadzać naturalne wielkopowierzchniowe filtry CO2 do silnie zabudowanych obszarów miejskich. Obie wyżej przedstawione inwestycje powstały w pracowni firmy Hadart oraz zostały wykonane przez jej zespół.

Każda zielona elewacja wydaje się być kroplą potrzeb w morzu produkcji CO2, jaka każdego dnia staje się udziałem małych i wielkich ośrodków miejskich. Jeżeli traktujemy ją jednak jako dobry przykład do wprowadzenia systemów filtrujących gazy cieplarniane tam, gdzie teoretycznie nie ma na nią miejsca, to staje się wyjątkowym rozwiązaniem wspierającym jeden z celów neutralności emisyjnej. Według badań przeprowadzonych przez naukowców z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie we współpracy z firmą Hadart zielone ściany wpływają na mniejsze odchylenia temperatur zwłaszcza w miesiącach letnich i skutecznie utrzymują stałą wilgotność w porównaniu z tradycyjnymi fasadami betonowymi. Zmiany technologiczne  w transporcie, budownictwo emitujące mniej ciepła, skracanie łańcucha dostaw, czy używanie materiałów łatwo przetwarzalnych, to cele Zielonego Ładu.  Mogą one stać się naszą rzeczywistością w perspektywie trzech najbliższych dekad po warunkiem, że wzrośnie skala ich stosowania.