Zielone ściany i zielone dachy – powrót natury w miastach

Zielone ściany i zielone dachy są istotnym elementem w zarządzaniu wodami opadowymi na zindustrializowanym terenie. Pełnią także ważne funkcje w zakresie oczyszczania powietrza, sprzyjają wyciszeniu i tworzą przyjazny mikroklimat, dzięki czemu wpływają na poprawę komfortu życia ludzi.

Zagospodarowanie elewacji pod zabudowę z wykorzystaniem żywej roślinności nie należy do łatwych zadań, jednak towarzysząca tej koncepcji zdolność do gromadzenia wody przez zieleń, jest nie do przecenienia. Ponadto przy wykorzystaniu doświadczenia firm specjalizujących się w tych rozwiązaniach – takich jak Hadart – przygotowanie i realizacja przebiegają bardzo szybko i sprawnie. Wskaźnik retencji zielonej ściany zależy od objętości jej fitomasy, czyli łodyg, liści, kwiatów, korzeni i gleby, które tworzą jej biologicznie aktywną powierzchnię.

Katalog roślin, które umieszcza się w kompozycjach zielonych ścian jest bardzo bogaty. Mamy do dyspozycji wiele struktur, odcieni i czasów kwitnienia. Tym samym tworzone w ten sposób zielone powierzchnie zachwycają swoją aktywnością przez cały rok. Ich przemiany cieszą efektem ozdobnym, a mikroświat stworzony w ich biologicznej tkance bez przerwy bierze udział w przemianach środowiskowych – wiążąc wody opadowe, regulując temperaturę i oczyszczając powietrze.

W uproszczeniu, pod względem wizualnym, rośliny do stworzenia zielonej ściany można podzielić na trzy grupy pod względem ich kształtu i właściwości dalszego kształtowania, to rośliny:

• posiadające zdolności pnące – liany, bluszcze, pnącza,
• wymagające drobnej konstrukcji, aby się piąć – róże, wiciokrzewy,
• oraz te bez zdolności pnących – paprocie, orchidee (ogrody wertykalne).

Zielona ściana, oprócz retencji, dzięki której ogranicza przepływ wód opadowych, wykazuje dobre właściwości izolacyjne dla wnętrza budynku, a jej aspekt wizualny oraz wytwarzany mikroklimat są nie do przecenienia. Żywe zielone ściany lub dachy stają się często także punktem charakterystycznym w orientacji miejskiej przestrzeni, zapadając tym samym w pamięć. To doskonała metoda promocji inwestycji, nieruchomości lub powiązanego przedsięwzięcia.

Zielone dachy pełnią podobną rolę, do infrastruktury związanej z zielonymi ścianami, jednak ze względu na poziomą orientację o wykorzystywanie przewagi grawitacyjnej, wykazują się większą wydajnością. Najłatwiej zaaranżować zielone dachy na powierzchniach płaskich lub o niewielkich skosach. W zależności od potrzeb oraz możliwości, można zdecydować się na dwa warianty takiej eko-inwestycji:

• wykonanie na dachu ogrodu, wymagającego jednak złożonych zabiegów pielęgnacyjnych,
• stworzenie ekstensywnego dachu zielonego w specjalnym systemie EGR.

W przypadku EGR, co kluczowe, koszt utrzymania nie jest tak wysoki, a zielony dach komponuje się w oparciu o rośliny charakteryzujące się wysoką odpornością na suszę oraz zdolnością magazynowania wody. W zależności od zastosowanej technologii, można osiągnąć retencję na poziomie 50-70% oraz zdolność do absorpcji wody od 10 do 30 litrów/m2.

Poza kwestiami wizerunkowymi i atrakcyjnością z punktu widzenia użytkowników danej przestrzeni, zielone ściany dachy są więc dosłownie i symbolicznie zielonymi punktami na mapie miast i mogą całkowicie zmienić obraz współczesnego życia w mieście pod kątem środowiskowym.

W kontekście degradacji środowiska i problemów będących jego konsekwencją, hasło „Szanuj zieleń” nabiera zupełnie innego wydźwięku i staje się synonimem nawoływania do szacunku do życia w ogóle i do człowieka, a więc – do nas samych. Szanuj, i doceniaj, zieleń!