Odwiedź nas na Facebook'u!
022 353 52 76

Ruch zero waste lub less waste – dlaczego mniej znaczy lepiej

Ruch zero waste

Znakiem czasów okazały się być zjawiska i towarzyszące im – dla uporządkowania wiedzy o tych zjawiskach – pojęcia, które jeszcze dekadę czy dwie wcześniej byłyby zupełnie niezrozumiałe. Doskonała ich większość wiąże się nie tylko z rozwojem cywilizacyjnym, ale także – z jego efektami degradującymi otoczenie człowieka. Wraz z rozwojem produkcji dóbr konsumpcyjnych na niespotykaną dotąd w historii skalę, pojawiły się też nowe zagrożenia środowiskowe. Okazało się bowiem, że to, czego ludzkość produkuje naprawdę najwięcej – to śmieci.

Wizja zanieczyszczenia środowiska na skalę globalną, a także szeroko pojętego marnotrawstwa wywołały więc potrzebę ogólnoświatowej dyskusji, na temat możliwości zapobieżenia tak szybko postępującym zmianom. Równolegle zaczęło pojawiać się coraz więcej trendów, ruchów oraz pomysłów działań na skalę znacznie mniejsza – bo lokalną, czy wręcz odnoszącą się do pojedynczego gospodarstwa domowego. To właśnie działania zapoczątkowane przez zmianę mentalna w tej skali mają szansę – obok skoordynowanych działań państw i organizacji międzynarodowych – na realną zmianę.

Dużo produkujemy, dużo wyrzucamy i… marnujemy

Jednym z przejawów działalności człowieka i jego ingerencji w naturę jest postępująca degradacja środowiska m. in. poprzez brak zrównoważenia rozwoju; zubażanie naturalnych zasobów naszej planety; marnotrawstwo wytwarzanych dóbr poprzez złe zarządzanie cyklem produkcjno-konsumpcyjnym oraz dramatycznie zła gospodarka odpadami. Koncepcje zero waste oraz less waste – czyli „zero odpadów/ marnotrawstwa” i „mniej odpadów/marnotrawstwa” są odpowiedzią na ten właśnie aspekt diametralnego pogorszenia się stanu naszego środowiska naturalnego. Mają być sposobem dążenia do rozwiązania problemu wszechobecnych odpadów poprzez walkę z marnotrawstwem w ujęciu ogólnym – na każdym etapie codziennego funkcjonowania.

Niekorzystne zjawiska środowiskowe związane są m. in. z dążeniem społeczeństwa do zaspokajania coraz nowych potrzeb, kreowanych przez nakręcaną spiralę konsumpcjonizmu. Nie ma dnia, by media nie informowały o konsekwencjach kolejnych anomalii pogodowych, skutkach ocieplenia klimatu, zanieczyszczeniu wód czy powietrza. Jednocześnie obserwujemy również przeciwwagę w postaci wzrostu świadomości społeczeństwa, owocujący różnymi trendami w zakresie gospodarowania odpadami oraz aktywnością proekologiczną. Ruch zero waste jest jednym z przejawów takiej refleksji, empatii dla przyrody, a także wyrazem instynktu samozachowawczego człowieka.

Less waste, czyli lepiej późno, niż wcale

Ruch społeczny zero waste to styl bycia i życia, oparty o dużą ekologiczną wrażliwość, który polega na generowaniu jak najmniejszej ilości odpadów. W tym trendzie chodzi głównie o ograniczenie wytwarzania śmieci, ale pojęcia zero lub less waste, wiążą się również z brakiem marnowania różnego rodzaju produktów. Celem takiej aktywności jest zmniejszanie zanieczyszczanie środowiska oraz minimalizowanie szkodliwej eksploatacji w obrębie zasobów naturalnych np. wyrębu lasów, eksploatacji zasobów energetycznych, wody pitnej itd. Jego ideą jest także optymalizowanie pod kątem wydajności każdej czynności i każdego wytworu materialnego tak, by generował jak najmniej strat, zanieczyszczeń oraz nieprzetwarzanych odpadów.

Na czym polega zero waste?

Zero waste to skrajnie radykalna idea, która zakłada nominalne zero strat i odpadów. W rzeczywistości obszarów miejskich i poza nielicznymi obszarami na świecie, gdzie np. żyjące w zgodzie z naturą społeczności mogą być samowystarczalne pod każdym względem – nie wytwarzając przy tym, ani nie korzystając np. z opakowań plastikowych – jest właściwe nierealna do realizacji. Dlatego powstał wersja złagodzona – less waste. Idea, który zakłada ograniczenie wszystkich ww. strat w codziennym życiu. Przemnożona przez miliony gospodarstw domowych ma szansę na wywarcie globalny wpływ.

Warto pamiętać, że less waste, to nie tylko sztywny pakiet paru konkretnych praktyk, ale także szereg działań pośrednich. Stosowanie się do zaleceń ruchu less waste nie jest skomplikowane, a towarzyszy im także ideał pogłębionej edukacji. Według tej zasady nasze działania, powtarzane każdego dnia i rozpowszechniane w otoczeniu pozwalają nam też coraz lepiej rozumieć główne mechanizmy stosowanych zmian i wprowadzać z czasem także własne, dodatkowe ulepszenia. Zarówno w skali indywidualnego działania i jak małych społeczności, określanych sąsiedzkimi konglomeratami.

Less waste – pierwsze kroki

Dla łatwiejszego zrozumienia ruchu less waste, jego podstawowe zasady zbudowano wokół koncepcji kilku „R”, które są w możliwie przystępny sposób komunikowane:

  • Refuse (odmawiać, odrzucać) – staraj się odmawiać wszystkiego, co jest zbędne, a co prowadzi do produkcji zanieczyszczeń lub w inny sposób szkodzi przyrodzie, np. ulotek, jednorazowych reklamówek, naczyń czy sztućców;
  • Reduce (ograniczać) – dąż do minimalizowania swoich potrzeb, zbędnych przyzwyczajeń i koncentruj się wyłącznie na rzeczach niezbędnych do funkcjonowania;
  • Reuse (ponowne użycie) – nie korzystaj z rozwiązań jednorazowych, pobudź wyobraźnię i znajduj nowe zastosowania dla z pozoru zużytych przedmiotów, stosuj upcycling;
  • Recycle (segregować i przetwarzać) – sortuj śmieci, przerabiaj zużyte sprzęty/materiały;
  • Rot (kompostować) – przetwarzaj organiczne odpadki;
  • Repair (naprawiać) – jeszcze dwie dekady temu doskonale funkcjonowały zakłady szewskie czy naprawy RTV lub AGD, w tej chwili zamiast naprawiać – kupuje się nowe, to jedna z najpoważniejszych przyczyn marnotrawstwa; jednak bardzo złożona – nierzadko stoi za nią m.in. spadek jakości produkowanych sprzętów i przedmiotów;
  • Remember (pamiętać) – nie zapominaj, że każdy twój wybór i każda podjęta decyzja, ma bezpośredni albo pośredni wpływ na środowisko naturalne.

Less waste a zielona przyszłość

Każdy z punktów ruchu less waste jest indywidualnie traktowany, a w internecie znajduje się wiele bogatych źródeł praktycznych przykładów realizacji tych punktów. Przykłady z życia wzięte, a także relacje z postępów we wdrażaniu idei do swojego codziennego postępowania są jednocześnie źródłem wielu inspiracji.

Podobnie jak w środowisku domowym – coraz więcej rozwiązań typu less waste włączanych jest w rzeczywistość firm, które rezygnują z jednorazowych opakowań, optymalizują gospodarkę odpadami, czy stawiają na odnawialne źródła energii. W ślad za wzrostem zainteresowań konsumentów w zakresie eko-produktów i opakowań idą natomiast zmiany zachowań producentów – i to jest prawdziwa zmiana.

Bardzo ważnym aspektem w funkcjonowaniu ruchu zero waste, jest to, aby nie traktować go jako konieczności czy chwilowej mody. O wiele silniejszym bodźcem i motywacją do trwania w tym pożytecznym trendzie, jest bowiem świadomy wybór, który pozwala zrozumieć kluczowe zależności oraz dostrzec korzyści dla życia – naszego i naszej planety.

 

Zapraszamy do kontaktu w sprawie projektów i realizacji!

Dowiedz się więcej: